Een regelmatig tikkend geluid uit de motorkap klinkt al snel alarmerend. Soms verdwijnt het na een paar seconden, soms blijft het hangen en wordt het juist luider. Dat maakt het de moeite waard om te begrijpen waar het geluid vandaan komt en wat je zelf kunt controleren.
Het geluid wordt vaak aangeduid als tikkende kleppen, al is het niet altijd de klep zelf die het veroorzaakt. In veel moderne motoren zitten hydraulische tuimelaars die de klepspeling automatisch opvangen. Ze werken met motorolie onder druk, en als die druk wegvalt of de olie niet schoon genoeg is, kan een tuimelaar gaan tikken.
Wat zijn de meest voorkomende oorzaken?
Het begint meestal bij de olie. Een te laag oliepeil betekent dat de pomp lucht aanzuigt, en dan ontbreekt de hydraulische druk waar de tuimelaars op rekenen. Controleer het peilstokje daarom regelmatig, met de motor uit en na een korte pauze, en lees af wat de fabrikant in de handleiding als bovenkant en onderkant aangeeft.
Ook oude olie speelt een rol. Na verloop van tijd verliest olie een deel van zijn eigenschappen, verdikt of vormt het slib en lak. Dat kan de kleine kanaaltjes in de tuimelaar verstoppen. Vervang olie en filter daarom op het interval dat de fabrikant noemt, en let op dat de viscositeit en specificatie overeenkomen met wat je motor vraagt.
Is een tikkend geluid bij een koude start normaal?
Bij sommige motoren is een korte tik na een koude start niet vreemd. De tuimelaars zijn dan nog leeg en vullen zich in een paar seconden met olie. Verdwijnt het geluid snel en blijft het daarna stil, dan is er meestal niets aan de hand. Blijft het tikken terwijl de motor warm is en op toeren draait, dan verdient het aandacht.
Welke signalen wijzen op een serieuzer probleem?
Let op een geluid dat harder wordt, een waarschuwingslampje op het dashboard, een merkbaar lager vermogen of een motor die onrustig draait. Ook een tikkend geluid dat na het bijvullen van olie niet verdwijnt, is reden om het te laten nakijken. Rijd het liever niet onnodig lang door als het geluid hard en onregelmatig is, want slijtage aan de nokkenas of de tuimelaars kan verder oplopen.
Het verschil tussen oliesoorten zit vooral in de viscositeit en de specificatie, en die gegevens staan in de handleiding. Bij de keuze van smeermiddelen voor je auto is het verstandig die gegevens aan te houden en niet op gevoel te kiezen. Zo werkt de hydraulische druk in de motor zoals de fabrikant heeft bedoeld.
Wat kun je zelf doen voor je naar de garage gaat?
Controleer eerst het oliepeil en de datum van de laatste verversing. Noteer daarnaast wanneer het geluid optreedt: bij een koude start, bij gas geven of bij stationair draaien. Dat helpt een monteur om sneller de juiste oorzaak te vinden, en het voorkomt dat er onnodig onderdelen worden vervangen.
Een tikkend geluid is zelden een reden tot paniek, maar het is ook geen geluid om te negeren. Door olie, oliepeil en onderhoud op orde te houden, neem je het grootste deel van de risico’s weg. Heb je twijfel, dan is een korte check bij een vakman de moeite waard.
